Spoedhulp Jeugd 2018

Lessen uit de natuur

Zo word ik een ‘happy warrior’

Goede leiders zorgen voor cohesie en onzekerheidsreductie en ze zorgen ervoor dat doelen gehaald worden. Dat doen zij door relaties te activeren, door samenwerking en door het eigen oplossend vermogen te versterken. In de natuur zijn hier vele voorbeelden van te vinden. Wat kunnen wij daarvan leren? Zoöloog Eric de Blok doet een voorzet.

Kom in beweging

In de natuur is elke ingreep een verstoring en er is nooit sprake van herstel naar het oude. De natuur accepteert wat is en gaat verder met wat werkt. Een crisis binnen een gezin is een verstoring, maar dat is de interventie van de hulpverlener ook. De gebruikelijke wens is om terug te gaan naar hoe het was. De natuurlijke reactie is juist om in beweging te komen en iets nieuws te creëren.

Kijk anders

Echte verandering vereist vaak een verandering in mindset. Maar dit is ontzettend moeilijk, zo blijkt ook uit voorbeelden ut de natuur. Iedereen kijkt anders en niemand ziet alles. Zo heeft de natuur ons uitgerust. We nemen altijd ons verleden mee en kleuren gebeurtenissen in met onze gedachten, aannames en vooronderstellingen. Probeer een pro-actieve groeimindset aan te nemen en fris te blijven kijken.

Maak verbinding

Al het zichtbare om ons heen bestaat bij de gratie van samenwerking. Denk aan een mierennest. Die kan acht meter diep zijn en maar liefst vijftig vierkante meter beslaan. Door de manier waarop het nest gebouwd wordt, is er sprake van een perfecte temperatuurbeheersing. Dat kan alleen door samenwerking. Samenwerking in de natuur is extreem succesvol. Samenwerking die al miljoenen jaren bestaat. En dan te bedenken dat bij mensen uit onderzoek blijkt dat slechts 50 procent van de samenwerkingen succesvol zijn. Welke natuurlijke principes liggen ten grondslag aan het verschil? Een van deze principes is verbinding. Mieren raken elkaar even aan, apen vlooien. Onze afkomst heeft ons fysiek uitgerust om verbinding te maken met onze handen. Maar we doen dat steeds minder. Mensen kunnen zich het beste verbinden. Google heeft bijvoorbeeld onderzocht dat het perfecte team een team is dat persoonlijke veiligheid kan garanderen, zodat mensen zich emotioneel kunnen verbinden.

Eric de Blok.

Vertrouw

Vertrouwen zoals wij het beschrijven als ‘ik heb het beste met je voor’ komt in de natuur erg weinig voor. Er is wel een ander soort vertrouwen in de natuur: ‘je kunt mij vertrouwen want ik doe wat ik moet doen’. De bij kan er op vertrouwen dat de plant bloemen maakt, de eekhoorn dat de beuk beukennootjes maakt. Dit soort vertrouwen versterkt de samenwerking. Laat zien dat je te vertrouwen bent en vertrouw de ander. Daarom is consequent gedrag zo belangrijk voor samenspel.

Bevraag

Samenspel zonder conflict is onmogelijk. Echter, een conflict is slechts een belangentegenstelling en op zich neutraal. Het wordt pas negatief als we er emoties aan hangen, als we aannames en veronderstellingen doen. Daar heeft de natuur geen last van. Wij kunnen die last beperken door de ander te bevragen bij onduidelijkheid. En doe het direct, in de vragende vorm. Wat bedoel je? Mag ik vragen wat je zojuist deed?

Verzoen

Conflicten zullen er altijd zijn. De uitdaging is om je daarmee te verzoenen en om je te verzoenen met de ander. Gebruik je hand; schud de hand, leg een hand om iemands schouder, omarm. Kortom, raak aan. En weet: als je je niet verzoent blijft het conflict bestaan. Altijd.

Communiceer met passie

Neem een voorbeeld aan de paradijsvogel. Tijdens het baltsen zijn al zijn handelingen gericht op één doel, op één boodschap. Laat je dus niet afleiden, kies een heldere boodschap en communiceer vervolgens met passie.

Doorbreek patronen

De natuur staat nooit stil en creëert nieuwe oplossingen. Zoals Einstein al zei: Als je doet wat je doet, krijg je wat je altijd al kreeg. Doorbreek patronen, probeer nieuwe dingen, zoek nieuwe oplossingen voor bestaande problemen. Het is net de spreuk van Pipi Langkous, maar dan net een beetje anders: Het is nog niet gelukt, maar ik denk wel dat ik het kan. Alleen de poging al doet iets met je hersenen. Het leert je hersenen dat de hoeveelheid oplossingen oneindig is. Dat maakt je zeker. Dat maakt je een ‘happy warrior

Oefen!

Nieuwe gewoontes aanleren is enorm lastig. In de natuur zijn veel veranderingsprocessen gekoppeld aan cyclische processen. Probeer je voorgenomen verandering te koppelen aan een dagelijkse gewoonte. Doe je oefeningen van de fysiotherapeut na een toiletbezoek, bel je moeder als je de container aan de weg zet, etc. En oefen! Oefen dagelijks met wat je voor ogen hebt.